Kids & ogen

19. mei, 2017

De Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) schat dat 20 procent van alle gevallen van staar veroorzaakt wordt door overmatige blootstelling aan UV-straling. Maar wat is UV eigenlijk en waarom kan het staar veroorzaken?  

Wat is UV-straling en waarom zien we het niet?

Ultraviolet is een elektromagnetische straling van de zon dat net buiten het waarneembare van mensen ligt. In het menselijk oog zitten filters die kortgolvige straling zoals violet licht tegenhouden. Daarnaast liggen de receptoren in je oog voor violet buiten de gele vlek waardoor violet licht niet kan worden waargenomen in het blikveld waar je maximale beeldscherpte hebt.  

De golflengte van UV-straling ligt tussen 1 en 400 nanometer. De volgende soorten UV zijn te onderscheiden:  

  • UV A is ultraviolette straling met een golflengte tussen ca. 315 en 400 nm (lange golven). UV A vormt 98,7% van de uv-straling die het aardoppervlak bereikt. Gaat door glas en kleding en veroorzaakt huidveroudering en melanomen 

  • UV B heeft een golflengte tussen 280 en 315 nm. UV B vormt 1,3% van de uv-straling die het aardoppervlak bereikt. Zet zuurstof om in ozon, veroorzaakt zonnebrand en bruin worden van de huid. Gaat niet door gewoon glas, veroorzaakt andere vormen van huidkanker. Deze golflengte is het beste voor het vormen van vitamine D via de huid. 

  • UV C heeft een golflengte tussen 100 en 280 nm (korte golven, wordt volledig tegengehouden door de atmosfeer). 

Waarom veroorzaakt UV-straling schade?

UV licht is energierijker dan zichtbaar licht doordat het een kortere golflengte heeft. Het kan daardoor chemische reacties in gang zetten in organismen en schade veroorzaken. De lichtgevoelige cellen in het netvlies van je oog zijn gevoelig voor UV-straling maar je ooglens laat het niet door. Hierdoor wordt het netvlies beschermd tegen het schadelijke UV licht. Echter, de ooglens zelf ontwikkelt staar na langdurige bestraling met UV-stralingSchade aan je ogen door UV-straling merk je dus niet meteen, maar pas op latere leeftijd.  

Hoe bescherm je je tegen UV-straling?

De UV-straling is het hoogst in de zomer, tussen 12 en 15 (met een piek rond 13:30). De UV-straling is dan ongeveer 10 keer zo sterk als in de winter. De temperatuur maakt niet uit voor de hoeveelheid straling. Wel of het bewolkt is en hoeveel stof, ozon en vocht er in de lucht zit. Bescherm in de zomer dus altijd je ogen met een zonnebril, een hoed of pet beschermt niet tegen weerkaatsingen. Ook in de winter kan de UV-straling erg sterk zijn, bijvoorbeeld op grote hoogte of als er sneeuw ligt waardoor de UV-straling wordt weerkaatst. Kinderen zijn kwetsbaarder dan volwassenen voor UV-stralingHun pupil is groter en hun ooglens bevat minder beschermend pigment dan die van volwassenen. Een goede zonnebril is voor hen dus extra belangrijkEen goede zonnebril heeft categorie 3, biedt 100% UV bescherming en heeft een goede pasvorm. Bestel voor je klanten gratis de folder met tips voor gezonde ogen van het Oogfonds!  

18. mei, 2017

1.  De ontwikkeling van waarneming begint al in de baarmoeder 

In de buik van de moeder kan een baby al licht en donker onderscheiden. Vanaf 4 weken begint de echte kleurwaarneming, dat start met de kleur rood. Een week later kan hij groen en geel onderscheiden en vervolgens blauw. 

2. Pas als tiener zien kinderen kleuren net zo goed als volwassenen  

Met 3 maanden oud zijn de kegeltjes in het oog goed ontwikkeld en kan een baby net zo veel kleuren zien als volwassenen. Wel hebben kinderen nog lange tijd meer contrast nodig om kleuren helder te kunnen waarnemen, pas in de tienerjaren kunnen ze zachte kleuren net zo onderscheiden als volwassenen 

3. Baby's kunnen vanaf 4 maanden een lievelingskleur hebben 

Anna Franklin, een Britse psycholoog liet 250 baby's steeds 2 kleuren zien op een monitor, hierbij filmde ze hun gezichten. Ze hield vervolgens bij naar welke kleur kinderen het eerste en naar welke kleuren ze het langste keken. Favoriet waren: violet, rood, oranje en blauw, minst favoriet was bruin.  

Dr Nicola Pitchford en haar collega Prof Kathy Mullen uit Canada keken ook naar de voorkeuren van jonge kinderen voor bepaalde kleuren. In hun werk kwam naar voren dat peuters als eerste de namen leren van de kleuren die ze het mooist vinden. "These tend to be the ones they like the most. Whereas the colours brown and greywhich children tend to like the least, are typically the last ones that they learn to name." 

4. Er zijn geen culturele verschillen tussen kinderen bij kleurwaarneming 

Dr. Nicola Pitchford en haar collega hebben ook onderzocht of kleurvoorkeur cultureel bepaald is. Daarvoor hebben ze 24 Engelse en 24 Chinese kinderen tussen de 3-5 jaar onderzocht op kleurvoorkeuren. Kinderen van beide culturen lieten dezelfde kleurvoorkeuren zien. Volgens dr. Pitchword is er wellicht een evolutionaire reden waarom bruin en grijs minder aantrekkelijk zijn: "Brown might mean dirtand a grey rather than a rosy face suggests sickness, for example." 

5. Bij kinderen bestaat een sterk verband tussen emotie en kleur 

De kinder- en jeugdpsychologen Mark Meerum Terwogt en Jan B. Hoeksma van de Vrije Universiteit in Amsterdam deden in 2001 een onderzoek waarmee ze wilden aantonen dat kleur en emotie bij kinderen met elkaar verbonden zijn. Daarvoor vergeleken ze het verband tussen kleuren en emoties bij 3 leeftijdsgroepen. Dit deden ze door kinderen rangschikkingen te laten maken van de kleuren blauw, rood, geel, groen, wit en zwart en de emoties blijheid, verrassing, boosheid, angst, afkeer en verdriet 
Een van de conclusies was dat bij kinderen een sterk verband bestaat tussen emotie en kleur en dat dit bij volwassenen veel minder is. De samenhang tussen kleur en emotie is bij volwassenen veel meer gebaseerd op culturele associaties 
Verdere conclusies:  

  • De combinatie kleur en emotie is vooral bij kinderen tot en met 7 jaar heel sterk, later wordt dit minder. In deze groep is de kleur blauw sterk verbonden met blijdschap. 

  • Bij volwassenen is blijdschap vooral verbonden met de kleuren groen en geel.  

  • In tegenstelling tot volwassenen staat voor kinderen tot en met 7 jaar de kleur wit voor de emotie angst (bij volwassenen is dit zwart). 

  • Zwart is voor volwassenen ook de kleur voor verdriet, voor kinderen is dit ook wit.  

  • Voor kinderen is de minst favoriete emotie boosheid, bij volwassenen is dit angst.  

  • Bekijk onze kleurrijke kinderzonnebrillen op onze webshop.